Kapsyen Foto – Brian Ho berkata peruntukan Persekutuan perlu diterjemahkan kepada lebih banyak peluang perniagaan untuk perusahaan tempatan, sambil membantu mengurangkan kos operasi dan memperkukuh daya saing syarikat di Sabah
KOTA KINABALU: Peningkatan peruntukan Persekutuan kepada Sabah di bawah Belanjawan 2027 membuka peluang untuk memperkukuh persekitaran perniagaan negeri ini. Namun, ukuran sebenar kejayaannya terletak pada sejauh mana peruntukan tersebut dapat diterjemahkan kepada pengurangan kos operasi, penciptaan peluang perniagaan baharu serta penglibatan yang lebih besar daripada perusahaan kecil dan sederhana (PKS) tempatan.
Pengarah Hal Ehwal Komersial Dewan Perdagangan Malaysia–China (MCCC) Sabah, Brian Ho, berkata pembangunan infrastruktur tidak seharusnya dinilai semata-mata berdasarkan jumlah projek yang dilaksanakan, tetapi berdasarkan manfaat ekonomi yang berjaya dijana kepada komuniti perniagaan dan masyarakat secara keseluruhan.
Beliau berkata di bawah kepimpinan Presiden MCCC Sabah, Datuk Dexter Lau, dewan berpendapat bahawa pembangunan infrastruktur perlu dilaksanakan seiring dengan usaha memperkukuh rantaian bekalan tempatan serta mewujudkan lebih banyak peluang kepada perniagaan Sabah untuk mengambil bahagian dalam pertumbuhan ekonomi negeri.
Ketika membentangkan Belanjawan 2027, Perdana Menteri merangkap Menteri Kewangan, Datuk Seri Anwar Ibrahim, mengumumkan bahawa Sabah akan menerima peruntukan Persekutuan sebanyak RM18.7 bilion, meningkat daripada RM17.6 bilion pada tahun ini. Sarawak pula akan menerima RM16.2 bilion berbanding RM15.1 bilion sebelum ini. Kerajaan Persekutuan turut memperuntukkan RM3.3 bilion bagi pelaksanaan projek jalan raya di kedua-dua negeri.
Brian berkata cabaran dalam sistem pengangkutan sering kali menimbulkan kos yang jauh melangkaui perbelanjaan bahan api dan logistik. Ketidakpastian tempoh penghantaran boleh memaksa syarikat menyimpan inventori yang lebih besar, menanggung kos pergudangan tambahan serta berdepan risiko kerosakan produk atau kelewatan penghantaran.
Menurut beliau, keadaan ini amat memberi kesan kepada perniagaan yang terlibat dalam pengedaran makanan, barangan keperluan harian dan hasil pertanian mudah rosak, di mana kelewatan boleh menjejaskan kualiti produk, ketersediaan stok serta margin keuntungan.
Beliau berkata hubungan jalan raya yang lebih baik antara kawasan pertanian, pusat pemprosesan, zon perindustrian, gudang dan pasaran utama mampu membantu syarikat mengurus inventori dengan lebih cekap, mengurangkan pembaziran dan meningkatkan kebolehpercayaan penghantaran.
Menurutnya, selain menumpukan perhatian kepada jumlah kilometer jalan yang dibina atau skala projek infrastruktur, perancangan pembangunan juga perlu mengambil kira aliran sebenar pergerakan barangan dan mengenal pasti titik kesesakan yang memberi kesan paling besar kepada operasi perniagaan.
Beliau mencadangkan agar pihak berkuasa mengadakan rundingan berkala dengan dewan perdagangan, persatuan industri dan komuniti perniagaan sebelum sesuatu projek dimuktamadkan. Langkah ini dapat membantu mengenal pasti keutamaan sebenar industri serta memastikan pelaburan awam mampu menyelesaikan cabaran komersial yang dihadapi perniagaan.
Brian turut menegaskan bahawa projek infrastruktur berskala besar berpotensi menjana peluang perniagaan yang melangkaui sektor pembinaan. Permintaan bagi bahan binaan, penyewaan jentera, perkhidmatan pengangkutan, penyelenggaraan peralatan, katering dan penginapan boleh membuka peluang kepada pembekal dan penyedia perkhidmatan tempatan.
Bagi membantu PKS Sabah merebut peluang tersebut, beliau mencadangkan agar pihak berkaitan menyediakan akses lebih awal kepada jadual tender, syarat perolehan dan prosedur pendaftaran pembekal. Dengan maklumat yang lebih awal, syarikat tempatan mempunyai masa yang mencukupi untuk mendapatkan pembiayaan, menyediakan peralatan dan membentuk kerjasama strategik dengan kontraktor yang berpengalaman.
Beliau berkata syarikat yang masih belum bersedia untuk mengendalikan kontrak berskala besar juga boleh menyertai projek melalui pengaturan subkontrak atau bidaan bersama, sekali gus membolehkan mereka membina pengalaman, meningkatkan keupayaan dan secara beransur-ansur mengambil bahagian dalam projek yang lebih besar.
Menurut Brian, usaha memperluaskan penglibatan syarikat tempatan tidak bermaksud mengorbankan kualiti atau standard perolehan sedia ada. Sebaliknya, proses perolehan yang lebih telus dan mudah diakses akan membolehkan syarikat Sabah yang berkelayakan bersaing secara adil serta menikmati manfaat ekonomi yang dijana daripada pelaburan awam.
Beliau turut mencadangkan agar kerajaan menilai keberkesanan projek yang telah siap berdasarkan indikator praktikal seperti perubahan kos logistik, tempoh penghantaran, penyertaan pembekal tempatan dan aktiviti ekonomi di kawasan sekitarnya. Maklumat ini akan membantu menentukan sama ada pelaburan infrastruktur benar-benar mencapai objektif ekonomi yang disasarkan dan menjadi panduan kepada perancangan pelaburan masa hadapan.
Brian berkata peningkatan peruntukan Persekutuan kepada Sabah akhirnya perlu dinilai berdasarkan sejauh mana ia meningkatkan daya saing perniagaan, melancarkan operasi rantaian bekalan dan membuka peluang pertumbuhan yang mampan kepada PKS tempatan.
Beliau menambah bahawa dengan menghubungkan pembangunan infrastruktur secara lebih rapat dengan keperluan industri, Sabah dapat memastikan pelaburan awam memberi manfaat yang melangkaui sektor pembinaan semata-mata serta menyumbang kepada pembinaan komuniti perniagaan tempatan yang lebih kukuh, berdaya tahan dan kompetitif.
